o traveseiro

O ex-futbolista francés Emmanuel Petit sacou unha autobiografía na que detalla tódolos seus excesos co luxo, o sexo e as drongas. Isto me fixo lembrar de Monsalvete, aquel futbolista do Betis alá polos primeiros noventa que, cando estivo cedido no Figueres, dera positivo por cocaína. Busco por internete a ver que foi da súa vida e descubro unha entrevista que lle fan nunha web bética onde se demostra que uns nacen con estrela e outros estrelados. Monsalvete está no segundo grupo.

A entrevista xa foi hai nove meses, e nela di que o único que lle pide á vida é un traballo fixo, porque ten catro fillos que manter e porque dos seus anos de futbolista non aforrou un chavo. Segundo el, en catro anos no Betis tan só gañou 11 millóns de pesetas, que lle parece pouco (atención, son 11 kilos de hai quince anos). O caso é que ao tipo lle gustaría volver a traballar de repartidor de pasteliños de Bimbo, que de tódolos chollos que tivo nos últimos anos ese era o que máis lle molaba. Sería porque se poñía cego a Tigretones.

Ben, pois o título ben a santo dunha pregunta sinxela como "Monsalvete, ¿que tal estás?" Responde que "Voy tirando, poco a poco. Me gustaría que las cosas me fueran mejor; pero es lo que hay y sigo pa´lante", para despois detallar polo miúdo os seus problemas de saúde. Penso que con dicer que estivo chungo do estómago e estivo ingresado un tempo no hospital chegaba, mais Monsalvete se lanza e xa non hai quen o pare:

"Hace un año, en enero... de 2006, estuve muy grave, casi ya nadie contaba con que saliera de esa. Tenía unos dolores de barriga y aguanté por lo menos cinco días antes de ir al Virgen del Rocío. Fue una barbaridad. Tenía apendicitis y llegué reventado, con gangrena. Estuve un mes en el hospital y me operaron dos veces; me pusieron un ano artificial y me salvé así. Recuerdo los botes de morfina, uno detrás de otro. Nadie pensaba que iba a salir vivo. Me quedé hecho un zombie, con la cara chupada. De 100 kilos pasé a pesar setenta y poco. ¡Uff! Que mal momento. Pero el peor fue otro, cuando entré en una depresión muy gorda. Fue hace cuatro años. Ahí perdí la cabeza. No tenía ganas de seguir pa´lante. Y me planteé de todo, la verdad. Estuve dos años fatal. Con los papeles perdidos, tenía menos tornillos... ¡Qué mal, mal de verdad! Toqué fondo."

Gangrena, operacións, morfina, zombies, falta de tornillos na cabeza... menuda película. Afástate Quentin Tarantino, que aquí chega Monsalvete.

chúzame

Gracias a Otomano me enteiro de que hoxe se cumpren dezasete anos do último ascenso do Deportivo a Primeira División, nun partido fronte ao Murcia. Como pasa o tempo, xa van dezasete anos menos un día dende que Lendoiro na balconada do Concello berrara á enfervorizada afección aquelo de "¡¡¡Barça, Madrid, xa estamos aquí!!!", e todo deus lle seguiu o roio e berramos con el. Un lema que era unha especie de advertencia de que xa estabamos aquí para ser unha alternativa ao poder establecido deses dous clubes. Unha auténtica utopía que se converteu en realidade arredor de dez tempadas.

Como acompañamento a este feliz cumpreanos tiven que escoller unha foto entre un cento delas que se tiraron nese día e nos seguintes. Puiden poñer unha do famoso incendio da cuberta de Riazor en pleno partido; do oportunista do ex-alcalde Paco Vázquez índose de deportivista de pro no campo e nas celebracións (o Depor lle imorta e lle importaba un carallo); Lendoiro, sen papada, dándose bicos e apertas con Arsenio (impensábel a día de hoxe); xogadores visitando ás institucións moi ben vestidos... daquela (chaquetas horteiras, garabatas feísimas e camisas con debuxos de leucocitos e amebas); e por suposto, seareiros no estadio, nas rúas, nos bares e na fonte de Catro Camiños.

Sen embargo opto por poñer unha que, sen ser moi chamativa, encaixa perfectamente cos tempos que corren, por aquelo da folga de transporte e as súas pertinentes mobilizacións, de feito, a foto semella unha manifestación de transportistas. Mais se trata das que se fixeron chamar formigoneiras do ascenso, camións cementeiros pintados cas cores branquiazuis e que se achegaban en caravana até A Coruña montando un follón da hostia a base de bocinazos. A partires dese ano, e en adiante, sempre aparecían nas grandes citas do Deportivo.

chúzame

Se nomeo a Xosé Rodríguez Muíños seguro que non vos soa de nada. Pero se vos digo que ese señor ten coma alcume Carolo, seguro que xa vos vai soando, cando menos aos seareiros galegos. Trátase dun dos xogadores clásicos da historia do fútbol galego e do que me acabo de enterar, vía El Contragolpe, que aínda seguía esta tempada a marcar goles para o Ferreira, nas profundidades do fútbol modesto, aos seus 43 anos.

Rapidamente me viu á memoria a súa imaxe marcando goles en campos embarraos de Segunda B e da Terceira galega. Unha imaxe inesquecíbel, porque como vedes, Carolo era unha especie de Dertycia á galega. Agora ao mellor pasaría desapercibido pero nos oitenta e noventa, os futbolistas que ían completamente rapados era porque eras Ivan De la Peña ou ben tiñas esa enfermidade que non che medra o pelo no corpo (como este caso e o do exdianteiro arxentino do Tenerife).

Acudo ao meu arquivo secreto das Celebridades do Mundo Viejuno e obteño esta fotografía del, pousando nada máis e nada menos ca camisola do CD Lugo en Segunda División, categoría na que marcou uns cantos chicharros, que non lle valeron aos lucenses para manterse en segunda pero si a Carolo para deixa-la súa impronta e superar en números ao suposto "crack" do equipo e da dianteira, un serbio chamado Joksimovic. Por certo, Carolo era tan peculiar, que naceu en Estramundi..., tranquilos, non é que nacera fóra do mundo, e que así se chama un lugar entre os concellos de Padrón e Rois, na Coruña, onde veu á luz esta estrela do fútbol patrio.

chúzame

Os anos non perdoan, e salvo casos excepcionais coma a raíña Fabiola de Bélxica, que leva 50 anos co mesmo peiteado, o normal é que se che pase coma ao que parece será o novo adestrador do Espanyol de Barcelona, Bartolomé Márquez.

Aínda que pareza mentira, cando era xogador o seu nome futbolístico non foi Bartolo, senón Márquez, eso si, acompañado polo alcume de Tintín, polo seu parecido co heroe dos cómics. Pero como dicía antes, os anos non pasan en balde, e en vinte anos Tintín pasou a ser Tornasol. Imaxino que o cadeliño que tería daquela Márquez, Milú, estará agora criando malvas.

chúzame

Desta guisa se apresentou perante os seus afeccionados o Atlético de Madrid no verán de 1991. O estadio estaba completamente engalanado con cartaces ca lenda CORRUPCIÓN ¡NO! así coma as camisolas dos xogadores e o púlpito dende onde se dirixiron ao público o presidente, capitán e adestrador. Enriba do mesmo aparecen estes, de esquerda a dereita: Cascallana (preparador físico), Luis Aragonés, con cara e pelos de tolo; o segundo adestrador que sempre acababa as tempadas como primeiro, Iselín Santos Ovejero; Jesús Gil, presidente e artífice deste esperpento; e Paulo Futre, capitán do Atlético.

Se pesquisamos en calquera sitio "España corrupción" sempre vai a aparece-lo nome de Jesús Gil, por eso choca bastante a foto. Dezasete anos máis tarde pode causar certa coña mais daquela o tipo ía de adalid contra o sistema futbolístico español, e por que non, tamén político. A foto está escaneada dunha vella revista e logo reducida, polo tanto non se distinguen ven os detalles. Salientar que Gil non levaba ese día unha das súas míticas camisas tipo militar abertas até o ombligo e que agora están tan de moda e que sempre vestía no verán, senón un traxe con garabata, cando menos curioso.

No grupo de xogadores que están á súa esquerda destaca-la presenza de Bernd Schuster, moi serio el, e xunto a el Rodax, un dianteiro austríaco que ía marcar trinta goles por tempada e que na anterior a esta metera nove en vinteseis partidos. Tamén nesa ringleira destaca a imaxe do corrupto Tomás Reñones, no cárcere por malversación de caudais públicos do concello de Marbella e demais movidas, e ao lado del un sorrinte Solozábal, que parecía advertirlle do que se lle viña encima.

Dese mesmo lado, pero abaixo, aparece entre outros Alfaro, un dianteiro normaliño que destacou porque cando xogaba no Villarreal e Hércules celebraba os goles ensinando as camisolas rockeiras que levaba por debaixo da do clube, como as de Barricada ou AC/DC. Nese lado quedan fóra do escaneado Toni Muñoz, o porteiro Mejías, Juanito Sabas e un masaxista.

Do outro lado saliento como Aguilera é o único que mira fixamente ao fotógrafo, en plan ameazante, ao revés do que está ao seu carón, Pizo Gómez, de mirada "desviada". Se salva polos pelos de quedar fóra da imaxe Diego, non así Gabi Moya, Orejuela, Alfredo e varios utilleiros.

Por certo, a imaxe me lembra como na película La Profecía había xente que saía en fotos atravesados por sombras en forma de efectos ópticos, e sempre acababan palmando. Neste caso Jesús Gil é atravesado por estar xusto no medio de dúas páxinas da revista. ¿Unha profecía?

chúzame

Miro o calendario e descobro de casualidade que hoxe é San Heliodoro. Calqueira futboleiro que se prece rapidamente relaciona este nome co estadio do Club Deportivo Tenerife, o Heliodoro Rodríguez López. Con eses apelidos é lóxico que o estadio se coñeza como O Heliodoro, a diferencia dos Bernabeu, Calderón, Carranza ou Villamarín, por poñer exemplos de campos de fútbol con nome de persoas. Non lles vas chamar Santiago, Vicente, Ramón e Benito respectivamente, hai que ser serios. Mención aparte merece o campo do Valladolid, Zorrilla, que non a todo futboleiro que o escoite se lle ven á mente o estadio, senón Nuria Bermúdez, Mar Flores, Ana Obregón ou calqueira veciña, exmoza, exmuller...

O expresidente que dá nome ao campo tinerfeño de seguro que de cativo odiaba aos seus pais por poñerlle ese nome, mais imaxínense si se chega a chamar Manuel, non tería tanta transcendencia na historia. Seguro que hai millóns de españois que se chaman Manuel Rodríguez López e poderían presumir de dar nome a un campo de fútbol.

Como podedes apreciar, en lugar de acompañar a entrada cunha foto do estadio ou do tal Heliodoro Rodríguez opto por deixar a imaxe dun tal Francisco Zuppo, friki tinerfeñista dos anos 50, sen dúbida moito máis interesante. Este tipo saltaba ao campo para ameniza-lo ambiente nos prolegómenos dos partidos dirixindo os cánticos dos afeccionados dende o círculo central. E sen megáfono, nin micro, nin hostias. Era o Alfredo Kraus chicharreiro.

chúzame

O outro día a miña sobriña de cinco anos díxome que a que non sabía o que era un dente de león. Como supuña que non se refería a unha peza dental dese gran felino, pedinlle que mo dixera. Polo visto trátase desa planta cuxa flor é coma unhas pelusiñas e que cando a sopras saen voando. Non tiña nin idea, agora xa o sei.

Iso recordoume que tiña esta foto gardada e que este é un bo momento para publica-la. Trátase dun home con cabeza de león soprando un dente de león. Ese home é nada máis e nada menos que Leonardo Cuéllar, futbolista mexicano dos anos setenta. Xa falei del neste sitio orixinado por un asunto de bigotes e pelambreiras. Daquela comentara que cando Leonardo (O León da Metro) se rapou a cachola "entre a cabeleira atoparon tres balóns que se perderan en varios partidos, unha tarxeta amarela, un par de botellíns de auga, unha luva de porteiro e un cono de adestramentos." Co paso dos anos se soubo que, aparte de todo iso, levaba tamén dous fardos de marihuana e catro cartóns de tabaco rubio americano.

chúzame

Onte estiven a ve-lo Sevilla-Almería alternando entre a TVG e LaSexta. Nun intre ao comezo da retransmisión da Galega, o comentarista salienta que o porteiro almeriense, Diego Alves estivo 677 minutos sen encaixar ningún gol, apuntando que é o primeiro porteiro brasileiro en xogar na liga española. É interrumpido por Luis Timiraos, que ven sendo unha especie de Julio Maldonado (Maldini) á galega. Teño un coñecido, amigo del da infancia, que me dixo que na casa dos seus pais na Mariña lucense aínda conserva centos de vídeos de partidos raros, africanos e polo estilo, até debaixo das camas. Un auténtico especialista en fútbol internacional.
Como ía dicindo, Timi, que así é coñecido polos seus compañeiros, interrumpe ao comentarista para aclarar que xa houbo outro porteiro brasileiro na liga española, Biurrun, nado en Sao Paulo, alá polo ano 1959. Biurrun é un brasileiro moi peculiar, non se chama Paulo Roberto, nin Carlos Alberto, nin Joao André. Biurrun se chamaba (e se segue a chamar) José Vicente. O propio porteiro parece poñer na foto cara de estar a pensar que "miña madriña querida o que estou a ler".

Porque este porteiro, que xogou na canteira e no primeiro equipo da Real Sociedade, no Osasuna, no Athletic de Bilbao e no Espanyol... non é brasileiro, simplemente naceu alí seguramente de casualidade, fillo de emigrantes ou a saber. É coma eses compañeiros que tiña eu na escola, que naceran en Londres, Xenebra ou Frankfurt pero que eran galegos, coma min, non ingleses, nin suízos, nin alemáns.

Isto o sabe Luis Timiraos, pero deste xeito quixo por de manifesto o moito que controla de historia da Liga. Mais ese apunte creo que sobraba, porque se fixeramos así con todos, descubririamos que o ex-xogador José Luis Astiazarán Iriondo conta no seu haber con cinco curiosos records grazas ao su lugar de nacemento:

1. Foi o primeiro futbolista mexicano en xogar no Barakaldo.

2. Foi o primeiro futbolista mexicano en xogar no Sestao.

3. Foi o primeiro presidente mexicano que tivo a Real Sociedade de San Sebastian.

4. Foi o primeiro presidente mexicano da Real declarado persoa non grata polo seu propio clube, e non levado a xuizo pola súa xestión de puñeteira miragre.

5. Foi o primeiro mexicano que presidiu unha organización futbolística europea, neste caso a Liga de Fútbol Profesional, e gañar un pastón sendo un auténtico incompetente.

chúzame