o traveseiro

Desta guisa se apresentou perante os seus afeccionados o Atlético de Madrid no verán de 1991. O estadio estaba completamente engalanado con cartaces ca lenda CORRUPCIÓN ¡NO! así coma as camisolas dos xogadores e o púlpito dende onde se dirixiron ao público o presidente, capitán e adestrador. Enriba do mesmo aparecen estes, de esquerda a dereita: Cascallana (preparador físico), Luis Aragonés, con cara e pelos de tolo; o segundo adestrador que sempre acababa as tempadas como primeiro, Iselín Santos Ovejero; Jesús Gil, presidente e artífice deste esperpento; e Paulo Futre, capitán do Atlético.

Se pesquisamos en calquera sitio "España corrupción" sempre vai a aparece-lo nome de Jesús Gil, por eso choca bastante a foto. Dezasete anos máis tarde pode causar certa coña mais daquela o tipo ía de adalid contra o sistema futbolístico español, e por que non, tamén político. A foto está escaneada dunha vella revista e logo reducida, polo tanto non se distinguen ven os detalles. Salientar que Gil non levaba ese día unha das súas míticas camisas tipo militar abertas até o ombligo e que agora están tan de moda e que sempre vestía no verán, senón un traxe con garabata, cando menos curioso.

No grupo de xogadores que están á súa esquerda destaca-la presenza de Bernd Schuster, moi serio el, e xunto a el Rodax, un dianteiro austríaco que ía marcar trinta goles por tempada e que na anterior a esta metera nove en vinteseis partidos. Tamén nesa ringleira destaca a imaxe do corrupto Tomás Reñones, no cárcere por malversación de caudais públicos do concello de Marbella e demais movidas, e ao lado del un sorrinte Solozábal, que parecía advertirlle do que se lle viña encima.

Dese mesmo lado, pero abaixo, aparece entre outros Alfaro, un dianteiro normaliño que destacou porque cando xogaba no Villarreal e Hércules celebraba os goles ensinando as camisolas rockeiras que levaba por debaixo da do clube, como as de Barricada ou AC/DC. Nese lado quedan fóra do escaneado Toni Muñoz, o porteiro Mejías, Juanito Sabas e un masaxista.

Do outro lado saliento como Aguilera é o único que mira fixamente ao fotógrafo, en plan ameazante, ao revés do que está ao seu carón, Pizo Gómez, de mirada "desviada". Se salva polos pelos de quedar fóra da imaxe Diego, non así Gabi Moya, Orejuela, Alfredo e varios utilleiros.

Por certo, a imaxe me lembra como na película La Profecía había xente que saía en fotos atravesados por sombras en forma de efectos ópticos, e sempre acababan palmando. Neste caso Jesús Gil é atravesado por estar xusto no medio de dúas páxinas da revista. ¿Unha profecía?

chúzame

Miro o calendario e descobro de casualidade que hoxe é San Heliodoro. Calqueira futboleiro que se prece rapidamente relaciona este nome co estadio do Club Deportivo Tenerife, o Heliodoro Rodríguez López. Con eses apelidos é lóxico que o estadio se coñeza como O Heliodoro, a diferencia dos Bernabeu, Calderón, Carranza ou Villamarín, por poñer exemplos de campos de fútbol con nome de persoas. Non lles vas chamar Santiago, Vicente, Ramón e Benito respectivamente, hai que ser serios. Mención aparte merece o campo do Valladolid, Zorrilla, que non a todo futboleiro que o escoite se lle ven á mente o estadio, senón Nuria Bermúdez, Mar Flores, Ana Obregón ou calqueira veciña, exmoza, exmuller...

O expresidente que dá nome ao campo tinerfeño de seguro que de cativo odiaba aos seus pais por poñerlle ese nome, mais imaxínense si se chega a chamar Manuel, non tería tanta transcendencia na historia. Seguro que hai millóns de españois que se chaman Manuel Rodríguez López e poderían presumir de dar nome a un campo de fútbol.

Como podedes apreciar, en lugar de acompañar a entrada cunha foto do estadio ou do tal Heliodoro Rodríguez opto por deixar a imaxe dun tal Francisco Zuppo, friki tinerfeñista dos anos 50, sen dúbida moito máis interesante. Este tipo saltaba ao campo para ameniza-lo ambiente nos prolegómenos dos partidos dirixindo os cánticos dos afeccionados dende o círculo central. E sen megáfono, nin micro, nin hostias. Era o Alfredo Kraus chicharreiro.

chúzame

O outro día a miña sobriña de cinco anos díxome que a que non sabía o que era un dente de león. Como supuña que non se refería a unha peza dental dese gran felino, pedinlle que mo dixera. Polo visto trátase desa planta cuxa flor é coma unhas pelusiñas e que cando a sopras saen voando. Non tiña nin idea, agora xa o sei.

Iso recordoume que tiña esta foto gardada e que este é un bo momento para publica-la. Trátase dun home con cabeza de león soprando un dente de león. Ese home é nada máis e nada menos que Leonardo Cuéllar, futbolista mexicano dos anos setenta. Xa falei del neste sitio orixinado por un asunto de bigotes e pelambreiras. Daquela comentara que cando Leonardo (O León da Metro) se rapou a cachola "entre a cabeleira atoparon tres balóns que se perderan en varios partidos, unha tarxeta amarela, un par de botellíns de auga, unha luva de porteiro e un cono de adestramentos." Co paso dos anos se soubo que, aparte de todo iso, levaba tamén dous fardos de marihuana e catro cartóns de tabaco rubio americano.

chúzame

Onte estiven a ve-lo Sevilla-Almería alternando entre a TVG e LaSexta. Nun intre ao comezo da retransmisión da Galega, o comentarista salienta que o porteiro almeriense, Diego Alves estivo 677 minutos sen encaixar ningún gol, apuntando que é o primeiro porteiro brasileiro en xogar na liga española. É interrumpido por Luis Timiraos, que ven sendo unha especie de Julio Maldonado (Maldini) á galega. Teño un coñecido, amigo del da infancia, que me dixo que na casa dos seus pais na Mariña lucense aínda conserva centos de vídeos de partidos raros, africanos e polo estilo, até debaixo das camas. Un auténtico especialista en fútbol internacional.
Como ía dicindo, Timi, que así é coñecido polos seus compañeiros, interrumpe ao comentarista para aclarar que xa houbo outro porteiro brasileiro na liga española, Biurrun, nado en Sao Paulo, alá polo ano 1959. Biurrun é un brasileiro moi peculiar, non se chama Paulo Roberto, nin Carlos Alberto, nin Joao André. Biurrun se chamaba (e se segue a chamar) José Vicente. O propio porteiro parece poñer na foto cara de estar a pensar que "miña madriña querida o que estou a ler".

Porque este porteiro, que xogou na canteira e no primeiro equipo da Real Sociedade, no Osasuna, no Athletic de Bilbao e no Espanyol... non é brasileiro, simplemente naceu alí seguramente de casualidade, fillo de emigrantes ou a saber. É coma eses compañeiros que tiña eu na escola, que naceran en Londres, Xenebra ou Frankfurt pero que eran galegos, coma min, non ingleses, nin suízos, nin alemáns.

Isto o sabe Luis Timiraos, pero deste xeito quixo por de manifesto o moito que controla de historia da Liga. Mais ese apunte creo que sobraba, porque se fixeramos así con todos, descubririamos que o ex-xogador José Luis Astiazarán Iriondo conta no seu haber con cinco curiosos records grazas ao su lugar de nacemento:

1. Foi o primeiro futbolista mexicano en xogar no Barakaldo.

2. Foi o primeiro futbolista mexicano en xogar no Sestao.

3. Foi o primeiro presidente mexicano que tivo a Real Sociedade de San Sebastian.

4. Foi o primeiro presidente mexicano da Real declarado persoa non grata polo seu propio clube, e non levado a xuizo pola súa xestión de puñeteira miragre.

5. Foi o primeiro mexicano que presidiu unha organización futbolística europea, neste caso a Liga de Fútbol Profesional, e gañar un pastón sendo un auténtico incompetente.

chúzame

Estou a ler nun foro de afeccionados deportivistas o debate sobor a posibilidade de fichar un novo porteiro para a vindeira tempada para supli-las case seguras baixas de Muhamad Alí Munúa e o seu sparring Aouate. Un compañeiro se sinte acojonao cando escoita que soa para o Depor o bético Toni Doblas, ao que inclúe na "estirpe circense dos porteiros saltaríns (e cantaríns) que se moven moito e paran pouco", e o compara co ex-porteiro do Celta, CAPÓ.

Salto da miña cadeira. "¡O mítico Capó!" Había tempo que non escoitara falar del e o tiña esquecido. Sabía que xogara no Celta, mais eu o lembro do seu paso polo Sabadell en primeira división e que formaba parte do único álbum de cromos que completei na miña puta vida, o de Panini da tempada 86-87, e que lamentablemente xa non posúo por esa manía que teñen as nais de tirar ao lixo, sen preguntar antes, cousas que para elas son iso, lixo, mais reliquias para nós.

Só me faltaba para completalo o cromo do escudo do Athletic de Bilbao, entón o rapaz que o tiña non mo trocou porque tiña sipas tódalas miñas postaliñas. Entón collín e lle ofrecín a cambio o faco con todas, e o cabrón aínda dubidou, mais houbo final feliz.

Pois aí o tedes, Joan Capó Coll, nado en Ciudadela (Menorca), en novembro de 1954 e pertencente, aparte da saga de porteiros cantantes, á de gardamallas alopécicos que ademais se deixaban o cabelo longo polo resto da cabeza, coma outros ilustres ochenteiros descapotables coma Carlos De Castro, guitarrista de Barón Rojo. Non era porteiro pero me vale coma exemplo.

chúzame

A UE Figueres é un histórico clube catalán vido a menos pero que nos derradeiros anos da década dos oitenta e primeiros da seguinte era todo un clásico da Segunda División española. Incluso chegara a disputar fronte o Cádiz unha eliminatoria de ascenso a Primeira. As súas plantillas estaban formadas principalmente por xogadores provintes do filial do Barça, e tamén veteranos do propio Barcelona e do Espanyol, coma Moratalla, Mauri, Márquez, Gallard ou o agora Ilustrísimo Señor Director Deportivo, Don Vicente García Pitarch.

Non contaron iso si con moitos estranxeiros nese época. Algúns deles foron o irlandés Bayley, o alemán Jurgen Müller e, os máis coñecidos, os mundialistas por Uruguai e EEUU, Herrera e Tab Ramos (ianki pero orixe uruguaia) respectivamente. Mais Tab non foi a única fichaxe que viña dos Estados Unidos. Velaí está Peter Vermes (New Jersey, 21-09-66), fichado do Tampa Bay.

Loxicamente vai aquí polo seu curioso apelido, Vermes (Animal de corpo brando e alongado, formado por aneis e sen patas, que anda arrastrándose). Pero tamén podería ir coma celebridade, porque xa non hai moitos futbolistas americanos para que nos atopemos cun de pura “raza”. A min polo menos me ten pinta de ianki auténtico, con ese careto de senador republicano que se gasta.

Actualmente é directivo do Kansas City Wizards, está un pouco máis gordo e luce este precioso cutis rosado de tantas Budweisser que se mete entre peito e espalda. Na súa biografía salientan que foi o primeiro soccerista americano en xogar na primeira división húngara e holandesa (?) e o primeiro tamén en botarlle ketchup á butifarra, engado eu. Tamén destacan que está casado con Susan (a que lle fai pastel de carne e os sandwich de crema de cacahuete que se leva para a oficina) e é pai de dous adolescentes (Los Gusanitos). Polo visto hai un campo de soccer na súa cidade natal que leva o seu nome, e a súa casa (isto non o pon pero o digo eu) ten un garaxe cunha canastra de basquet enriba do portalón.

chúzame

Asturies, principios da década dos noventa, Semana Santa. Unha procesión de fieis católicos é interrumpida por un grupo de seareiros borrachos, drogadictos e inadaptados pertencentes á Peña Chiribí, do Real Oviedo.

Nese mesmo intre, un voluntario de Protección Civil sae ao seu paso para expulsa-los berrando tipo Charlton Heston en El Planeta de los Simios: "¡¡¡Vos maldigo, vos maldigo a todos, fillos de Satanás, algún día vos pudriredes no inferno!!!"

Como é lóxico, esas verbas os Chiribís as tomaron de coña, pero non caeron na conta que ese home se trataba nin máis nin menos que de Dios Nuestro Señor, ou senón mirade o triángulo equilátero que leva na chupa.

As ameazas se cumpriron. Anos máis tarde a Peña Chiribí (verdadeiros culpábeis) desapareceu, e o Real Oviedo baixou de primeira a segunda, de alí a Segunda B, e de aí, a Terceira. Lle custou un juevo subir de novo á categoría de bronce, pero se trataba tan só dun xogo macabro do de arriba, porque novamente descendeu aos avernos.

Canta razón tiña o fundador do Opus Dei: "¿No ves cómo proceden las malditas sociedades secretas? Nunca han ganado a las masas. -En sus antros forman unos cuantos hombres-demonios que se agitan y revuelven a las muchedumbres, alocándolas, para hacerlas ir tras ellos, al precipicio de todos los desórdenes... y al infierno. -Ellos llevan una simiente maldecida."

Eso, en "cristiano", viría a ser que se pertences a unha peña ultra e a sede está nun bar de herexes, non se che ocorra boicotear unha procesión porque a peña se vai disolver e o teu equipo vai caer até rexional.

chúzame

Un dos momentos míticos da historia moderna do fútbol español o protagonizaron en 1991 o colombiano Carlos Valderrama e Míchel González nun Real Madrid-Valladolid. Falo de historia moderna referíndome a cando empezaron a meter 50.000 cámaras de televisión nos partidos de fútbol e o dobre de fotógrafos que o captaban absolutamente todo. E unha desas capturas é a que comento: nun saque de esquina a prol dos puceláns a Míchel se lle dá por facerlle unha marcaxe especial a El Pibe Valderrama baseada nun pequeno tocamento dos xenitais ao principio para despois pasar a un total magreo.

Aquelas imaxes deran á volta ao mundo, engrandecidas ademais porque eran dous xogadores moi coñecidos a nivel internacional. Valderrama chegara ao Valladolid en plan estrela xunto aos seus compatriotas Pacho Maturana, Leonel Álvarez e René Higuita. O primeiro como adestrador, o segundo un xogador do montón cun gran parecido co cantante de Camela e o último un porteiro famoso polo seu despexe de escorpión e por "triunfar" no Mundial de Italia 90 con cantadas espectaculares. Na liga española fracasaron completamente os catro.

De Míchel se podería escreber un libro de oitocentas páxinas. Xogador sobrevalorado, nese mesmo Mundial pasou á historia por marcarlle tres goles a Corea (berrando "Me lo merezco, me lo merezco!!") para logo ser responsábel da eliminación de España ("Te lo mereces") ao agacharse na barreira dunha falta transformada por Stoijkovic no España-Iugoslavia de oitavos de final. Pero claro, como non era Julito Salinas ninguén lle dixo nada. Tamén era típico nel saírse contra Logroñés, Burgos ou Castellón para logo cagarse pola pata abaixo e non rascar bola en partidos europeos coma en Eindhoven, Milán ou París. Era para o fútbol coma Epi no baloncesto. Vou parando, deixarei para máis adiante outras anécdotas do ínclito porque dá para moitos post (a súa faceta como comentarista de partidos en TVE ten bastante chicha).

Tras aquel asunto con Valderrama nos campos españois se empezou a chamar a Michel maricón, algo que perdura hoxe en día. El hai pouco declarou no programa de Jesús Quintero que foi o primeiro futbolista que sacaron do armario, así, en plan sorna, e que non lle molesta en absoluto. Mentira cochina (o de que non lle importa, vaia se lle importa).

O caso é que esta semana me encheu de ledicia ver que ese gran episodio non cae no esquecemento e que o debuxante Pedro Vera, en El Jueves, tivo a ben utiliza-lo termo tocando os collóns en plan metafórico para exemplificar o que fai Esperanza Aguirre (no papel de Míchel) con Alberto Ruiz Gallardón (no de Valderrama). Logo hai outro que sería estruxamento total dos testículos, que é o fai o gran Vinnie Jones co non menos grande Paul Gascoigne, momento que recolle a imaxe.

Me pregunto cantos xogadores rivais, afeccionados e sufridos televidentes que soportaron as seus soporíferos comentarios, pagarían por ver nun campo de fútbol, ou fóra del, como Vinnie Jones lle apretara as pelotas a Míchel desa bonita maneira causando moita, o que se di moitísima dor.

chúzame